04-07-2026 JOURE – Het kabinet voelt zich verantwoordelijk om alle PAS-melders weer in een legale situatie te krijgen en werkt daar aan via het Programma Maatwerk PAS-melders. Daarnaast zal ook blijvend worden gekeken naar mogelijke alternatieve of generieke oplossingen voor de PAS-melders. Het kabinet heeft binnen de taskforce ‘Landbouw, natuur en stikstof’ besloten om 350 miljoen euro vrij te maken om het maatwerkprogramma extra slagkracht te geven. Dat schrijft minister Van Essen van Landbouw, Visserij, Voedselzekerheid en Natuur aan de Tweede Kamer.
Het Programma Maatwerk PAS-melders is bedoeld om ondernemers die buiten hun schuld in een illegale situatie zijn beland, een structurele oplossing te bieden. Rijk en provincies werken samen aan een maatwerkaanpak, waarbij per bedrijf wordt bekeken welke van de vier oplossingsrichtingen het beste past: intern salderen, extern salderen, gedeeltelijke beëindiging van een activiteit, of verplaatsing naar een locatie waar vergunningverlening mogelijk is. Het doel is dat alle positief geverifieerde PAS-melders uiterlijk 1 maart 2028 zicht hebben op een legale situatie.
Parallel aan het programma blijft Van Essen ook zoeken naar een generieke oplossing voor alle PAS-melders die juridisch houdbaar is. Daarbij worden ook ideeën uit het veld meegenomen, zoals het idee van een nieuwe referentiesituatie.
PAS-melders worden veelvuldig geconfronteerd met handhavingsverzoeken. Met het aangekondigde pakket van de taskforce ‘Landbouw, natuur en stikstof’ en het Programma Maatwerk PAS-melders verwacht het kabinet de wettelijke en beleidsmatige grondslag te bieden om handhavingsverzoeken tegen PAS-melders gemotiveerd af te wijzen.
De provincies beoordelen welke PAS-melders in aanmerking komen voor het Programma Maatwerk PAS-melders. Van de oorspronkelijke 3.637 PAS-melders zijn 2.624 legalisatieverzoeken ingediend. Hiervan zijn er 146 dubbel ingediend, waardoor er 2.478 unieke verzoeken zijn. Van de 2.478 unieke legalisatieverzoeken zijn inmiddels 2.062 verzoeken volledig beoordeeld.
Uit de cijfers rond de geverifieerde PAS-melders blijken er 407 gevallen niet te voldoen aan de criteria van het legalisatieprogramma omdat er geen PAS-melding is gedaan of omdat de melding niet de criteria voldeed. Voor 19 PAS-melders geldt dat er een onherroepelijke vergunning is verleend. Voor hen is de situatie opgelost. Daarnaast zijn er 1.448 dossiers die voldoen aan de criteria van het legalisatieprogramma en die wachten op een oplossing.
Ook voor andere ondernemers die door onrechtmatig overheidshandelen niet beschikken over een toereikende natuurvergunning, zoek Van Essen een oplossing. Hij start een verkenning om deze opgave in beeld te krijgen en om te onderzoeken met wat voor soort aanpak deze ondernemers het best geholpen zijn. Bart Krol, oud-gedeputeerde in de provincie Utrecht, gaat deze verkenning uitvoeren.
