26-06-2026 JOURE – Regeneratieve landbouw kan economische én ecologische voordelen hebben voor Europese boeren, concludeert Wageningen University & Research in het onderzoeksproject Regenomics. Of dat zo is, hangt sterk af van de regionale omstandigheden, zoals de beschikbaarheid van water en dierlijke mest. De transitie naar regeneratieve landbouw vereist daarom maatwerk.
Om meer inzicht te krijgen in de kosten en baten onderzocht het onderzoeksteam 40 boerenbedrijven in Duitsland, Frankrijk, Hongarije en Polen. Voor 8 bedrijven deden de onderzoekers een uitgebreide analyse op basis van twee scenario’s: het eerste scenario met een paar kortetermijnstappen richting regeneratieve landbouw, het tweede met grotere stappen voor de langere termijn.
Vooral bij de onderzochte Poolse en Hongaarse bedrijven zou regeneratieve landbouw veel kunnen opleveren. Met relatief kleine stappen krijgen ze een veel lagere ecologische voetafdruk én tegelijkertijd een hogere omzet. Deze bedrijven gebruiken vaak nog pesticiden die een grote milieu-impact hebben. In Duitsland en Frankrijk daarentegen, hebben dezelfde regeneratieve maatregelen een minder grote impact. Daar daalt de omzet flink in de scenario’s omdat gewassen minder opbrengen, terwijl de ecologische voordelen kleiner zijn.
Regeneratieve landbouw brengt in vrijwel alle bedrijven lagere kosten met zich mee en dat ‘dempt’ de schok van lagere renderende gewassen. Ook is tijdens piekmomenten in het jaar de arbeidsinzet lager, doordat het land minder intensief wordt bewerkt. Dat scheelt loon-, brandstof- en machinekosten. Het economische succes van regeneratieve landbouwpraktijken hangt verder samen met regionale randvoorwaarden, zoals de beschikbaarheid van dierlijke mest en voldoende water.
Dierlijke mest en compost worden in de regeneratieve landbouw gezien als belangrijke vervangers van kunstmest , maar niet in alle Europese regio’s is dat beschikbaar. En door toenemende droogte worden opbrengsten nu al lager. Ook vraag en aanbod op de markt is een succesfactor. In het onderzoek voegden onderzoekers in de scenario’s gewassen toe die stikstof binden, zoals bonensoorten. Dat heeft ecologische voordelen, maar naar zulke gewassen is op de wereldmarkt nog weinig vraag. Om dat te veranderen, zijn ook andere ketenpartners nodig.’
In het project werd ook een model ontwikkeld waarmee boeren de impact van maatregelen kunnen doorrekenen, op bedrijfsniveau. Het eindrapport, met concrete aanbevelingen voor boeren, landbouwadviseurs, ketenpartners en beleidsmakers
