Kabinet komt met grondbank voor meer regie op ruimtelijke ordening

01-06-2026 JOURE – Het kabinet komt met een grondbank om meer regie te kunnen nemen op onder meer woningbouw, energie en defensie. Met strategische aankoop van gronden kan het Rijk een portefeuille van ruilgronden opbouwen, waardoor grond sneller en goedkoper beschikbaar komt voor belangrijke maatschappelijke functies. Minister Boekholt-O’Sullivan van Volkshuisvesting en Ruimtelijke Ordening heeft de Tweede Kamer geïnformeerd over het voornemen een grondbank op te richten. Een definitief besluit volgt begin 2027. 

Op dit moment beschikt het Rijk al over verschillende grondbanken, zoals de Nationale Grondbank van het ministerie van Landbouw, Visserij, Voedselzekerheid en Natuur, die zich richt op landbouw- en natuurdoelen, en de ruilgrondenportefeuille van het Rijksvastgoedbedrijf. Deze portefeuille van ongeveer 2.000 tot 2.500 hectare wordt nu al ingezet voor urgente nationale opgaven, maar is te klein en niet goed gespreid over het land. De nieuwe grondbank zou een grotere, landelijk gedekte ruilgrondenportefeuille worden die deze bestaande initiatieven aanvult.

Doel is om de grondbank gefaseerd op te zetten en te beginnen met ruilgronden voor de grote rijksopgaven. Hierbij is de bestaande ruilgrondenportefeuille van het Rijksvastgoedbedrijf het startpunt. Om de grondbank succesvol te laten opereren, werkt de minister nog verschillende voorwaarden uit, zoals de organisatie en kaders voor aan- en verkoop van gronden, de benodigde bekostiging en de samenwerking met al bestaande sectorale of provinciale grondbanken.