18-05-2026 JOURE – Het onderzoeksbureau SEO heeft een evaluatierapport over zeven fiscale regelingen rond bos-, natuur- en cultuurgrond opgesteld dat staatssecretaris Eerenberg van Financiën naar de Tweede Kamer heeft gestuurd. Vier van de onderzochte regelingen richten zich op het bevorderen van het behoud en de aanleg van bos en natuur door onder voorwaarden een fiscale vrijstelling te verlenen. De andere drie onderzochte regelingen beogen het realiseren van structuurverbetering van cultuurgrond en van gronden in het landelijke gebied.
Met de Bosbouwvrijstelling is naar schatting 39 miljoen euro gemoeid. De regeling is volgens SEO niet doeltreffend en niet doelmatig omdat bosbouwbedrijven niet of weinig winstgevend zijn en het gebruik van de vrijstelling door bosbouwbedrijven zeer beperkt is. SEO beveelt aan de regeling af te schaffen. Ook bij de vrijstelling voor vergoedingen bos- en natuurbeheer waar circa 11 miljoen euro gemoeid is, is de doeltreffendheid en doelmatigheid onduidelijk omdat dit afhankelijk is van de vergoedingen en subsidies die zijn vrijgesteld van winstbelastingen. SEO beveelt wel aan de regeling te behouden.
Met de ‘Vrijstelling bos- en natuurterreinen bij voordeel uit sparen en beleggen’ is 7 miljoen euro gemoeid. Deze regeling is waarschijnlijk doeltreffend en doelmatig volgens SEO, maar het exacte effect is lastig meetbaar doordat de doelstelling niet helder is. Het doel van de natuurgrondvrijstelling is ook niet expliciet benoemd, maar lijkt het bevorderen van behoud en de aanleg van natuur door particulieren. Met de regeling is ongeveer 4 miljoen euro gemoeid. De doeltreffendheid en doelmatigheid is onduidelijk. SEO beveelt aan de regelingen af te schaffen of deze te hervormen door onder andere de doelstelling te actualiseren.
Met de cultuurgrondvrijstelling is rond de 290 miljoen euro gemoeid. Deze regeling is volgens SEO niet doeltreffend en niet doelmatig. Hier adviseert SEO om de regeling af te schaffen of deze te hervormen door onder andere de doelstelling te actualiseren. Met de vrijstelling voor kavelruil is 1 miljoen gemoeid. De regeling is doeltreffender sinds de recente aanscherping per 2025, maar er blijft een waarborg ontbreken voor de realisatie van structuurverbetering in het landelijke gebied. SEO beveelt aan de regeling af te schaffen of deze te hervormen. De vrijstelling voor herverkaveling heeft een zeer beperkte budgettaire omvang, maar het advies is om de regeling te behouden.
Op basis van de beoordelingen die door SEO zijn gegeven zal het kabinet onderzoek doen hoe de onderzochte regelingen, waar nodig, hervormd kunnen worden, meldt de staatssecretaris. Op basis van dit onderzoek zal in augustus een integrale afweging plaatsvinden over welke regelingen hervormd of afgeschaft moeten worden. De Tweede Kamer wordt op Prinsjesdag geïnformeerd over de uitkomsten van het onderzoek en de daaruit voortvloeiende besluitvorming.
