15-05-2026 JOURE – Het kabinet zet de komende periode verdere stappen in de aanpak van vogelgriep. Na een zware periode voor pluimveehouders met tientallen uitbraken, miljoenen geruimde vogels en besmettingen bij wilde vogels en zoogdieren, werkt het kabinet samen met de sector aan een plan voor verplichte vaccinatie van leghennen. Ook zijn extra maatregelen getroffen om risico’s voor mens en dier te beperken.
Staatssecretaris van het ministerie van Landbouw, Visserij, Voedselzekerheid en Natuur en minister Hermans van Volksgezondheid, Welzijn en Sport kondigen de maatregel aan in de derde voortgangsrapportage over het Intensiveringsplan preventie vogelgriep die naar de Tweede kamer is gezonden.
In 2023 is in opdracht van het ministerie door Wageningen Bioveterinary Research een veldproef gestart met twee vaccins. Daarin blijkt dat de kans op een grote vogelgriepuitbraak op een bedrijf significant lager wordt door deze vaccinatie. In combinatie met het Europees surveillanceprogramma wordt een eventuele besmetting snel opgespoord. Volgens onderzoekers kan vaccinatie, in combinatie met monitoring en snelle bestrijding, toekomstige grote uitbraken helpen te voorkomen..
Naast de veldproef is in maart 2025 een vaccinatiepilot op een pluimveebedrijf gestart, om te kijken wat de gevolgen zijn van vaccinatie op de internationale handel. Deze pilot verloopt succesvol. De eieren van gevaccineerde kippen zijn op de Nederlandse markt verkocht en er zijn tot nu toe geen handelsbelemmeringen ontstaan.
Sinds oktober vorig jaar zijn in Nederland 51 besmette locaties vastgesteld en zijn ruim 2,25 miljoen vogels geruimd. Hoewel het aantal besmettingen sinds april is afgenomen, blijft volgens experts waakzaamheid noodzakelijk. Ook onder wilde vogels werd veel vogelgriep vastgesteld. Ook zijn besmettingen vastgesteld bij zoogdieren, waaronder katten, vossen en een zeehond. Er zijn daarnaast in januari antistoffen tegen vogelgriep gevonden bij melkvee op een bedrijf in Friesland.
Het risico voor mensen wordt nog altijd als zeer laag ingeschat. Voor mensen die beroepsmatig in aanraking komen met vogelgriep, zoals pluimveehouders, dierenartsen en medewerkers van dierenambulances, is het risiconiveau verhoogd naar gemiddeld. Daarom wil het kabinet deze groepen vanaf het komende humane griepseizoen een seizoensgriepvaccinatie aanbieden.
Naast vaccinatie blijft het kabinet inzetten op strengere bioveiligheidsmaatregelen op pluimveebedrijven. Sinds maart 2025 is elk commercieel pluimveebedrijf verplicht een bioveiligheidsplan te hebben. Daarnaast wordt internationaal samengewerkt aan de acceptatie van producten van gevaccineerd pluimvee. Nederland heeft het initiatief genomen tot het oprichten van een internationale werkgroep met de Verenigde Staten, Canada, Frankrijk, het Verenigd Koninkrijk, de Europese Commissie en de wereldorganisatie voor diergezondheid WOAH.
