‘Oplossen van stikstofprobleem vergt investering van 19 miljard euro’

24-01-2026 JOURE – Woensdag 21 januari spraken Bouwend Nederland, VNO-NCW, Natuurmonumenten en Natuur en Milieu met de formerende partijen over oplossingen voor het stikstofprobleem. Daarbij is gewezen op het belang om zo snel mogelijk de stikstofuitstoot te verlagen. Om het stikstofprobleem definitief op te lossen zijn concrete maatregelen nodig en een juridische stok achter de deur om ervoor te zorgen dat de stikstofstoot in Nederland écht omlaag gaat. 

Bouwend Nederland, VNO-NCW, Natuurmonumenten en Natuur & Milieu hebben eerder voorstellen gedaan en deze maatregelen zijn beoordeeld door een onafhankelijke partij op effectiviteit en kostenefficiëntie. Wanneer de elementen uit deze route integraal worden overgenomen, kan het stikstofprobleem volgens hen worden opgelost en komt de vergunningverlening weer op gang. Het plan zorgt voor 40% emissiereductie in 2030 en 50% in 2035. Het vergt volgens hen een investering van 19 miljard euro.

De vier organisaties stellen maatregelen voor binnen drie thema’s: 

1. Landelijke maatregelen voor alle sectoren
Generieke maatregelen voor alle relevante sectoren die door de Rijksoverheid worden verplicht, van aanpassingen in de veehouderij tot emissiereductie in mobiliteit en industrie. Ook krijgt de biologische melkveehouderij een flinke impuls, omdat de stikstofuitstoot daar aantoonbaar lager ligt.

2. Beschermingszones rond kwetsbare natuur
Rondom alle stikstofgevoelige Natura 2000-gebieden komt een beschermingszone van minimaal een kilometer. Binnen deze zones zal de stikstofuitstoot flink omlaag moeten en is ook de waterkwaliteit, de klimaatopgave en biodiversiteit van belang. Er kan wél gebouwd worden, mits voldaan wordt aan de bestaande afspraken binnen het convenant Schoon en Emissieloos Bouwen. Voor ondernemers in deze zones is perspectief en financiële steun cruciaal, wat vraagt om een extra investering van naar schatting minimaal 11 miljard euro.

3. Verplichte doelen per bedrijf
Op de langere termijn krijgen bedrijven eigen wettelijke verankerde doelen om de uitstoot te verminderen. Zo weten ze waar ze aan toe zijn en kunnen ze zelf de beste maatregelen kiezen die bij hun situatie passen. Deze doelsturing komt pas aan de orde nádat de eerste twee stappen succesvol zijn doorgevoerd. Er wordt wel gestart met het voorbereiden van alles wat nodig is om dit systeem daadwerkelijk in te voeren.

De totale investering die nodig is tot 2035 bedraagt ongeveer 19 miljard euro bovenop de huidige begroting. Een belangrijke voorwaarde is dat er voldoende garanties zijn om de doelen voor 2030 en 2035 daadwerkelijk te halen. Als die doelen niet worden gehaald, grijpt de overheid in het uiterste geval in door dier- en mestrechten uit de markt te halen of vergunningen in te trekken. Zo wordt juridisch geborgd dat de maatregelen het beoogde effect hebben waardoor er ruimte komt voor vergunningen.