08-09-2026 JOURE – De droogte van 2026 is nog niet voorbij maar sommige gevolgen zijn al zichtbaar. Er zijn economische gevolgen voor landbouw, transport en industrie. Maar er zijn ook gevolgen die minder zichtbaar zijn en mogelijk op lange termijn doorwerken. Denk aan het uitsterven van soorten in drooggevallen beken en vennen, bodemdaling met funderingsschade en CO2 uitstoot tot gevolg en schade aan dijken. De komende maanden wordt er een onderzoeks uitgevoerd om de gevolgen van de 2026 droogte verder in kaart te brengen en de data centraal te verzamelen.
De onderzoeker bracht samen met andere onderzoeksinstituten en partners ook de gevolgen van de droogte van 2022 in kaart. Daarin bleek dat er veel van de droogte van 2018 was geleerd en dat zorgde ervoor dat Nederland in 2022 beter voorbereid was. Ook in 2026 waren waterbeheerders paraat met extra IJsselmeerwater, de Klimaatbestendige Water Aanvoer en creatieve oplossingen zoals de noodaanvoer naar het Brielse Meer.
Uit het onderzoek over 2022 bleek echter ook dat veel gevolgen van droogte onderbelicht bleven. Niet alles is op te vangen met wateraanvoer uit de grote rivieren en een andere waterverdeling. Denk aan schade aan landbouw en natuur in Zeeland en op de hoge zandgronden. Ook in veengebieden in laag-Nederland zijn grondwaterstanden ondanks de wateraanvoer ver gezakt. Pas over een paar maanden zal duidelijk worden hoeveel extra CO2 is uitgestoten en in hoeverre de bodemdaling onomkeerbaar is.
Het met 2022 vergelijkbare neerslagtekort en extreme daling van grondwaterstanden geeft al een eerste indicatie voor opbrengstderving in de landbouw, schade aan grondwaterafhankelijke natuur, en bodemdaling. In 2018 en 2022 was vooral de impact op natuur, bodemdaling en funderingsschade hierdoor waarschijnlijk groot. Het effect van de droge zomers op natuur in de zandgebieden wordt versterkt door structurele verdroging in deze gebieden als gevolg van de intensieve ontwatering en grondwateronttrekkingen.
Op hoofdlijnen zijn de directe economische gevolgen van droogte bekend, maar de brede maatschappelijke gevolgen en de doorwerking voor de lange termijn zijn nog niet goed in beeld en moeilijk te kwantificeren. Dit is wel nodig voor het formuleren van maatregelen en onderbouwing van beleid.
Er is deels al informatie beschikbaar op verschillende platforms, maar dit wordt nog niet centraal bijgehouden en geanalyseerd. Het ontbreekt nog aan een centrale database met meteorologische en hydrologische en maatschappelijke droogte-indicatoren om de ernst en frequentie van droogte door de jaren heen bij te houden en de veranderingen daarin te kunnen duiden.
