39% van de leerlingen haalt minimaal leesniveau onder jongeren

08-09-2026 JOURE – De leesvaardigheid van Nederlandse vijftienjarigen is de afgelopen jaren sterk verslechterd. Volgens het PISA-onderzoek haalt 39% van de leerlingen het minimale leesniveau niet dat nodig is om goed mee te kunnen doen in de maatschappij. In 2003 was dit nog slechts 1 op de 9 leerlingen.

Nederland is hierdoor gezakt van een van de best presterende landen naar een van de slechtst presterende landen in Europa. Alleen Griekenland scoort binnen de EU14 nog lager. Nederlandse leerlingen kunnen meestal wel lezen en informatie vinden, maar hebben moeite om conclusies te trekken en informatie toe te passen op hun eigen situatie.

De oorzaak van de achteruitgang is niet onderzocht. De coronapandemie kan een rol spelen, omdat leerlingen tijdens de schoolsluitingen op een belangrijke leeftijd voor begrijpend lezen zaten. Toch was de daling al vóór corona begonnen en is deze te groot om alleen door de pandemie te verklaren.

Bij wiskunde en natuurwetenschappen zijn de resultaten stabiel gebleven. Ongeveer 30% haalt het minimale niveau voor wiskunde niet en 26% niet voor natuurwetenschappen, maar Nederland presteert op deze gebieden nog redelijk goed.

Kortom: vooral de Nederlandse leesvaardigheid is een groot probleem en blijft achteruitgaan. De onderzoekers benadrukken wel dat de leerlingen nog op school zitten en dat verbetering dus nog mogelijk is.