Groenten en fruit met afwijkende vormen verkopen prima

09-02-2026 JOURE – Lelijke groenten en fruit krijgen vaak een bijzondere bestemming. Niet omdat consumenten ze niet willen kopen, maar omdat ze nauwelijks de supermarkt bereiken. Als het aanbod groot genoeg is, nemen consumenten ze gewoon mee, blijkt uit onderzoek van Ilona de Hooge, hoogleraar ‘Marketing en consumentengedrag’ aan de Wageningen Universiteit.

Om de dynamiek tussen diverse schakels in de keten beter te begrijpen, voerde De Hooge bestaande kennis in een computermodel in. Daarmee simuleerde ze verschillende scenario’s. Ze wilde weten wat er gebeurt als niet 5%, maar 10%, 30% of zelfs 50% van het aanbod in de supermarkt uit imperfecte producten bestaat, in dezelfde schappen als de perfecte producten. En dan niet tijdelijk, maar als structureel aanbod.

Bij een laag aandeel van rond de 10% verandert er weinig. Consumenten blijven dan kiezen voor de perfecte producten. De afwijkende exemplaren blijven liggen en verdwijnen uiteindelijk weer uit het schap. Maar wanneer minstens 30% van het aanbod uit imperfecte producten bestaat, kantelt het beeld. In het begin daalt de verkoop, maar na verloop van tijd trekt die weer aan. Consumenten lijken te moeten wennen aan afwijkende vormen. Daarna letten ze er nauwelijks nog op en accepteren ze het.

Toch is de oplossing in de praktijk wat minder eenvoudig, aldus de hoogleraar. Het hele systeem is gericht op uniformiteit. Transportkratten zijn bijvoorbeeld afgestemd op rechte komkommers: in een krat waar 20 rechte komkommers passen, gaan maar 15 kromme. En ook voedselverwerkende bedrijven werken met machines die alleen standaardvormen aankunnen.

Daar komt bij dat het aanbod grillig is. Vooral supermarkten ondervinden daar last van. Zij hebben beperkte schapruimte en geven de voorkeur aan producten met een voorspelbare marge. Perfecte groenten en fruit zijn ruim beschikbaar, dus de noodzaak om het anders te doen ontbreekt.