04-11-2025 JOURE – Het moge duidelijk zijn dat er weer een muizenplaag op komst is. Alleen het typische najaarsweer kan dat nog voorkomen. In de veenweide en in een deel van de Kleistreek verwachten deskundigen dat de muizenactiviteit sterk toe is genomen of zal nemen.
In het open deel van het veenweidegebied zie je steeds meer muizen. In de ‘Kleistreek’ zie je het minder in verband met de stevigere grond. In veengrond valt het sneller op. In 2019 was er een uitbraak en in 2020 ook. Een paar jaar geleden in 2023 en eind 2024 ook
Vaak zie je dat die muizen bij elkaar klonteren. Dan krijg je van die clusters in het land. Dat zie je nu ook overal. De onderzoeker geeft aan dat er een cyclisch verloop in lijkt te zitten. Je ziet dat er om de om de drie jaar er een piek is. Dat hoeft ellende te veroorzaken maar soms kan die piek uitgroeien tot een hele grote uitbraak.
Kost veel opbrengst
Doeke Odinga leidt ons rond door zijn gebied aan de Bûtlânswei bij Jirnsum. “We hebben hier wel eens vaker veldmuizen gehad”, vertelt hij. “Je laat het over je heen komen en wij hopen dat we weer een natte periode krijgen zodat de populatie weer afneemt. Het kost wel veel opbrengst. Dat is wel zeker.”
Onder water zetten is niet de oplossing
Een probaat middel tegen muizen was vroeger het onder water zetten van het land. Maar daar wil Odinga niet aan. “Dan heb je ook weer heel veel bodemleven dat je kapotmaakt. Ook lang niet alle soorten gras kunnen ertegen. Het verschil tussen plekken waar de muizen zijn geweest en waar ze nu zitten, is duidelijk te zien; het ene stuk is geel en het andere nog groen.
Ook na het water van de afgelopen weken vindt Wymenga nog plaatsen waar volop activiteit is. Veel hangt ook af van de grondwaterstand.
Goed nieuws voor weidevogels
Als de muizen het volhouden tot de lente, dan kan dat goed nieuws zijn voor broedende weidevogels.
De veldmuis is het voedsel van veel roofdieren; met en zonder vleugels. In jaren met veel muizen hebben broedende weidevogels veel minder last van die roofdieren.
Hopen op maar een klein piekjeToch hoopt BFVW-voorzitter Keimpe Strikwerda niet op een hele hoge muizenpiek: Een muizenplaag hoeft van mij niet. Want als er veel voedsel is voor de roofdieren, dan geeft dat ook veel jongen.
En het jaar daarna wanneer er weer wat minder voedsel is, zijn de weidevogels weer de dupe. Maar een aantal muizen dat het de weidevogels op de korte en de lange termijn helpt, is natuurlijk prima.
Uilen
In dit voorjaar waren er niet veel muizen en dat was ook te zien aan de kerkuilen. Het broedseizoen kwam bij hen heel laat op gang.
Gaandeweg de behoorlijk droge zomer kwamen de muizen toch opzetten. En als het doorzet, levert dat regelmatig een invasie op van andere uilen, zoals de velduil.
Die soort zwerft over heel Europa en verder en duikt hij op als er een muizenplaag is. Op dit moment zijn ze nog niet in heel grote aantallen gezien op het Friese vasteland.