09-01-2026 JOURE – Het Wetterskip wil veel minder lachgas uitstoten op de rioolwaterzuiveringen. Lachgas is een zeer schadelijk broeikasgas dat bijdraagt aan de opwarming van het klimaat. In 2026 plaatste het Wetterskip op tien zuiveringen speciale meetapparatuur om zo gericht maatregelen te kunnen nemen.
Lachgas (N2O) komt vrij bij het schoonmaken van afvalwater van huizen en bedrijven. Lachgas ontstaat als stikstof in een rioolwaterzuivering door bacteriën wordt verwijderd. Fryslân heeft 27 rioolwaterzuiveringen. Vermindering van de uitstoot van lachgas is belangrijk, omdat het een sterk broeikasgas is. Lachgas is 273 keer sterker dan CO2. Het zorgt voor maar liefst 75 procent van de klimaatvoetafdruk (bijdrage aan de klimaatverandering).
Dagelijks bestuurslid Remco van Maurik zegt: ‘Wetterskip Fryslân wil in 2030 klimaatneutraal zijn. Dat betekent dat we geen CO2 meer willen uitstoten of dat we dit willen compenseren. Daarom is minder uitstoot van lachgas op onze zuiveringen heel belangrijk. Nu stoten de 27 rioolwaterzuiveringen evenveel lachgas uit als ruim 18.000 ton CO2 per jaar. Dat is evenveel als de klimaatvoetafdruk van ongeveer 1000 huishoudens. In 2030 wil het Wetterskip dat terugbrengen tot minder dan 10.000 ton CO2.’
Waar wordt gemeten?
Op de rioolwaterzuiveringen in Drachten, Leeuwarden en Wolvega meet het Wetterskip al de lachgasuitstoot. In 2026 komen er zeven zuiveringen bij: Sneek, Harlingen, Gorredijk, Dokkum, Kootstertille, Heerenveen en Bolsward. Met meetapparatuur wordt drie jaar lang de uitstoot van lachgas gemeten en geanalyseerd. De tien zuiveringen verwijderen samen 67 procent van alle stikstof uit het afvalwater in Fryslân en het Groninger Westerkwartier. ‘Door op meer plekken te meten, krijgt het Wetterskip een goed beeld van de uitstoot’, zegt Van Maurik. ‘Met de resultaten gaan we processen aanpassen, bijvoorbeeld door de beluchting te verbeteren. Daarmee verminderen we de lachgasemissie.’
Kosten en samenwerking
Het onderzoek kost 740.000 euro. Voor een deel van deze kosten kan het Wetterskip subsidie aanvragen bij het landelijke Versnellingsprogramma Lachgas. Dit programma wil in 2030 de lachgasuitstoot in Nederland halveren. Meten is daarvoor een eerste stap.