Start droogteseizoen en neerslagtekort

05-04-2020 JOURE – Het afgelopen halfjaar was zeer nat. Van oktober tot en met maart viel gemiddeld over het land 547 millimeter regen tegen een langjarig gemiddelde van 442 millimeter. Per vierkante meter viel er dus 24 procent meer water dan normaal, 105 liter. Is de droogte hiermee voorbij? Deze week begint het droogteseizoen. 

Door de vele neerslag zijn de grondwaterstanden vrijwel overal weer normaal. Volgens de Unie van Waterschappen hebben de natte wintermaanden voor een betere uitgangspositie dan vorig jaar gezorgd, maar in sommige regio’s is nog wel extra neerslag welkom. 

Droogte ontstaat niet in één dag, maar is een proces dat langere tijd speelt. Na een paar flinke regenbuien kan het gras weer groen worden, maar de grondwaterstand nog laag. Of er sprake is van en droogte hoe erg kan van plaats tot plaats sterk verschillen. Dit heeft te maken met de begroeiing. Zijn er veel planten en bomen of is er juist sprake van kale grond of verhard terrein? Maar ook de aanvoer van water door rivieren of de afvoer door bemaling is belangrijk. Vooral in laag gelegen polders kan water worden aangevoerd, op hoger gelegen zandgronden met een lage grondwaterstand kan dat vaak niet.

Neerslagtekort
Er zijn verschillende manieren om droogte te monitoren. Het KNMI hanteert het neerslagtekort. Hierin wordt het verschil berekend tussen de hoeveelheid regen die valt en hoeveel vocht die er verdampt uit gras. Als er bijvoorbeeld 10 millimeter regen valt en er 15 millimeter vocht verdampt, dan is het neerslagtekort 5 millimeter. De verdamping wordt niet gemeten, maar berekend. Dit is een indicatie voor de droogte. De werkelijke verdamping kan lokaal afwijken vanwege andere begroeiing, of juist veel braakliggend terrein of verharding. 

Droogteseizoen
Omdat er in de winter nauwelijks water verdampt uit planten en er bovendien meestal veel regen valt, wordt het neerslagtekort van 1 april tot en met 30 september berekend. In het voorjaar beginnen de planten te groeien en neemt de verdamping snel toe. Op 1 april beginnen we met een neerslagtekort van 0 millimeter. De grafiek toont het actuele neerslagtekort, gemiddeld over het land, inclusief de verwachting voor de komende 15 dagen. Voor deze week verwachten we dat er tot en met zondag 5 april geen regen van betekenis valt in Nederland en de stroomgebieden van de Rijn en de Maas. Vanaf halverwege volgende week wordt het wisselvallig, met van tijd tot tijd regen of enkele buien. 

Samen de risico’s van droogte beperken
Op basis van de KNMI-verwachting, het neerslagtekort en de verwachte rivierafvoeren kijkt de Landelijke Coördinatiecommissie Waterverdeling (LCW) of er risico’s zijn voor de watervoorziening en vaardieptes.