Personeelstekort in zorg kan tot gevaarlijke situaties leiden

05-01-2020 JOURE – Het tekort aan verpleegkundigen in ziekenhuizen leidt tot gevaarlijke situaties voor patiënten. Dat blijkt uit onderzoek waar duizenden verpleegkundigen aan meewerkten. Ze maken zich grote zorgen over de veiligheid. Ook deskundigen spreken van riskante praktijken. Bijna 3000 verpleegkundigen, artsen en andere ziekenhuismedewerkers uit het hele land reageerden op een oproep van RTL Nieuws.

Meer dan 1100 verpleegkundigen geven aan dat ze elke dag collega’s tekort komen. Volgens meer dan de helft (1654 respondenten) leidt de hoge werkdruk tot fouten. De verpleegkundigen die de onderzoeksredactie sprak, noemen drie grote problemen die ontstaan door het personeelstekort: 

  • Er worden veel fouten gemaakt met medicatie. 562 medewerkers vertellen dat zij een ernstige fout met medicijnen hebben meegemaakt. 
  • Er wordt vaker personeel zonder de juiste diploma’s ingezet. Meer dan 1000 van de ziekenhuismedewerkers geven expliciet aan dat zij werken met ongekwalificeerde collega’s die handelingen uit moeten voeren die zij nog niet mogen of kunnen doen. 
  • Sommigen (enkele tientallen) spreken in het onderzoek zelfs van het overlijden van een patiënt door te weinig handen aan het bed. Of de gevallen van overlijden daadwerkelijk door personeelstekort zijn veroorzaakt, heeft de onderzoeksredactie niet vast kunnen stellen.

Werkdruk
Een verkeerde dosis medicijnen, of de verkeerde patiënt die ze ontvangt. Eén op de vijf verpleegkundigen die reageerden op de oproep heeft hiermee te maken gehad. En in sommige gevallen liep dat maar net goed af. Verpleegkundigen geven aan dat de enorme werkdruk en het gebrek aan collega’s de belangrijkste oorzaak zijn voor deze fouten. 

Het tekort in de zorg zal stijgen naar 80.000 personen in 2022. 94 procent van de ziekenhuizen geeft aan moeilijk vacatures te kunnen vervullen. Het ziekteverzuim ligt op 5,3 procent dat is het hoogste van alle sectoren. Ook stromen er veel mensen uit, 111.000 vorig jaar. Op dit moment werken al 1 op de 7 mensen in de zorg. Dat moeten er 1 op de 4 worden in de toekomst (2040), zegt het ministerie.

“Ervaring is een sterk onderschat fenomeen in veiligheid. Want je moet ook bepaalde ervaring opdoen, wil je goed kunnen functioneren. Het is not done om mensen die daartoe nog niet gekwalificeerd zijn, in te zetten voor bepaalde zorgtaken”, vervolgt Klein. 

Volgens Klein kan dat grote gevolgen hebben voor de patiëntveiligheid, met lichamelijk letsel of zelfs overlijden tot gevolg. “Een vliegtuig gaat niet vertrekken als er geen gekwalificeerd personeel aanwezig is. En zo simpel moeten we dat in de zorg ook zien.”