Normoverschrijdingen gewasbeschermingsmiddelen in oppervlaktewater gedaald

31-10-2019 JOURE – Het aantal gemeten overschrijdingen van de waterkwaliteitsnormen voor chronische blootstelling van waterorganismen aan gewasbeschermingsmiddelen is in de periode 2016-2018 met 30% afgenomen ten opzichte van de referentie 2011-2013; voor de acute norm is de afname 50%. De verbetering van de ecologische waterkwaliteit lijkt voort te zetten, maar het tussendoel van de nota Gezonde Groei, Duurzame Oogst is voor de chronische norm niet gehaald. Dat staat in het rapport ‘Geïntegreerde gewasbescherming nader beschouwd’ van het Planbureau voor de Leefomgeving (PBL)

Het PBL geeft een tussenevaluatie van de nota Gezonde Groei, Duurzame Oogst over de periode 2013-2018. In de nota heeft de overheid het gewasbeschermingsbeleid voor de periode 2013 – 2023 vastgelegd. Het tussendoel voor de ecologische kwaliteit van het oppervlaktewater is om het aantal gemeten overschrijdingen van de waterkwaliteitsnormen in de periode 2016-2018 met 50% te verminderen ten opzichte van 2011-2013. In de tussenevaluatie rapporteerde het PBL de afname van het aantal normoverschrijdingen over de periode 2013-2017. De metingen van 2018 waren op dat moment namelijk nog niet beschikbaar. De nieuwe notitie beschrijft de berekende trend waarin de metingen van 2018 zijn meegenomen.

Het aantal gemeten normoverschrijdingen is verder afgenomen
Het aantal gemeten overschrijdingen van de waterkwaliteitsnormen voor chronische blootstelling van waterorganismen aan gewasbeschermingsmiddelen is in de periode 2016-2018 met 30% afgenomen ten opzichte van de referentie 2011-2013; voor de acute norm is de afname 50%. Deze trends zijn mede berekend op basis van meetcijfers voor het jaar 2018 die recent beschikbaar zijn gekomen. De metingen tot en met het jaar 2017 wezen op een daling van het aantal overschrijdingen van de chronische norm van 15% ten opzichte van de referentieperiode 2011 – 2013. Het aantal gemeten normoverschrijdingen neemt verder af, maar het tussendoel van de nota Gezonde Groei, Duurzame Oogst is voor de chronische norm niet gehaald.

Niet-toetsbare stoffen maken de trend onzeker
De trendmatige verbetering van de ecologische waterkwaliteit is onzeker als rekening wordt gehouden met het grote aantal niet-toetsbare stoffen, waarvan het verbruik de laatste jaren is toegenomen. Niet-toetsbare stoffen zijn stoffen waarvan de norm zo laag is dat ze in de praktijk niet gemeten kunnen worden, terwijl ze wel een belangrijke bijdrage leveren aan de milieubelasting. Het zou goed zijn om de situatie rond deze niet-toetsbare stoffen nader onder de loep te nemen, stelt het PBL. Daarnaast stelt het PBl vast dat beleid dat gericht is op het verminderen van het gebruik van de meest toxische stoffen effectief is om de milieubelasting terug te dringen. Een optie is om een plafond in te stellen op het totale gebruik van gewasbeschermingsmiddelen dat gebaseerd is op de totale milieubelasting per teelt. Om telers perspectief te bieden, dient dit gepaard te gaan met het ontwikkelen van alternatieven zoals laagrisicomiddelen.