Grote grondgebonden zonneparken zijn van invloed op bodem en bodemleven

26-01-2020 JOURE – Grondgebonden zonneparken dekken grote stukken bodem af, waardoor licht wordt weggehouden en de bodem lokaal droger wordt. De verwachting is dat hierdoor de vegetatiegroei en het ontstaan van organische stof afnemen, waardoor er minder voedsel beschikbaar komt voor het bodemleven. De metingen van studenten van Wageningen Universiteit bij 4 zonneparken bevestigen deze hypothese.

De gezondheid van de bodem werd in het onderzoek semi-kwantitatief gemeten met behulp van indicatoren voor de chemische, fysische en biologische condities van de bodem. Deze indicatoren waren de pH-waarde en bodemkleur, de bodemtextuur en -structuur en de aantallen en typen regenwormen en de bodemademhaling door bacteriën.

Resultaten
Uit de observaties blijkt dat er een microklimaat onder de zonnepanelen ontstaat, doordat de zonnepanelen licht en water tegenhouden. Hierdoor is er minder dichte vegetatie aanwezig. Daarbij treedt er ook een verschuiving op in het type vegetatie. Van zonminnende vegetatie met veel grassen, naar vegetatie die wel kan gedijen met minderde licht en water. Onder de zonnepanelen komen minder regenwormen voor, en is de bodemademhaling minder. Opvallend was de hoge bodemademhaling aan de zuidkant. Dit is misschien te verklaren door de aanwezigheid van extra vocht. Door het plaatsen van zonnepanelen is de toplaag onder het zonnepaneel vaak droger en compacter. Dit leidt door minder vegetatie en minder plantenwortels ook tot een afname van het bodemleven.

Mogelijke oplossingen
Om negatieve effecten op de bodem en het bodemleven tegen te gaan is wellicht raadzaam de zonnepanelen in te passen op een manier die de licht- en watercondities zo min mogelijk beïnvloedt. Bijvoorbeeld extra ruimte tussen de zonnepanelen en een hoge opstelling. Ook is het inzaaien van vegetatie die beter gedijt in de schaduw een mogelijke oplossing om de afname van bodemleven en de bodemgezondheid te beperken.

Effecten op bodem en verder onderzoek
De resultaten in het onderzoek betreffen zonneparken die nog vrij recent werden aangelegd. Het is te verwachten dat de effecten op de bodem en het bodemleven doorzetten. De bodemorganische stof zal vermoedelijk verder afnemen en de bodemgezondheid neemt hierdoor verder af. Verdiepend onderzoek en monitoren moeten de langdurige effecten van zonneparken op de bodem in beeld brengen.