Anke Siegers schets toekomstbeeld Sociaal Domein


19-11-2017 JOURE – Sinds dat de overheid de zorg over heeft gedaan aan de lokale overheid (gemeenten) rommelt het in de zorg. Dat heeft niet alleen te maken met de verschuiving van verantwoordelijkheden maar ook met de innovatie die er plaats vindt in de zorg. Gisteravond was er vanuit de adviesraad Sociaal Domein De Fryske Marren een lezing van Anke Siegers. Zij is de auteur van het boek ‘De nieuwe route’.

Dat deze route er komt is wel duidelijk. De vraag is echter hoe snel deze route kan worden afgelegd. Als we Anke moeten geloven zal dit tussen de 15 en 20 jaar gaan duren. En dat is een zorgelijke ontwikkeling. (Letterlijk en figuurlijk) Vanuit de overheid worden regels voorgeschreven om doelmatig, efficiënt en kosten beheersend te werken. Maar om kwaliteit te bieden binnen de zorg kan er eigenlijk aan geen van die eisen worden voldaan. Daarom werkt het huidige systeem niet.

Ook de innovatie heeft weerslag op de zorg. Denk bijvoorbeeld aan de robotisering in de zorg. Veel mensen zijn zich er niet van bewust dat ook daarmee al een begin is gemaakt. We kunnen concluderen dat er een transitie gaande is. De grootste uitdaging om deze transitie zo snel mogelijk en goed mogelijk uit te kunnen voeren ligt voornamelijk bij de beleidsmakers en haar uitvoeders. In de huidige situatie is er nogal weerstand te voelen op de aankomende veranderingen. 

Het grootste probleem is dat de mensen die de beslissingen (moeten) nemen niet met de materie in aanraking komen. Zij hebben niet met de dagelijkse uitvoering van het sociaal domein te maken. Ook al willen uitvoerende ambtenaren de aanstaande verandering doorvoeren dan is de uitvoering hiervan erg lastig te realiseren. En dan hebben we het nog niet over de ambtenaren die liever geen veranderingen zien. De zittende beleidsbepalers zullen wellicht ooit een beroep gaan doen op hun zelf geschreven en bedachte regels van het sociaal domein. De kans is groot dat ze zullen schrikken van de voorgeschreven aanpak en wetten waaraan de zorg moet voldoen en vooral hoe het faalt.

De gevolgen nu zijn er echter ook voor de gemeente De Fryske Marren. De Adviesraad Sociaal Domein De Fryske Marren legt met enige regelmaat de vinger op de pijnlijke plek. Er gaan dingen goed maar ook gaan er dingen fout. Overal gaat weleens iets fout echter moeten er van de fouten wel worden geleerd. En daar zit het juist in. Mede door de soms stugge houding en rechtlijnigheid van ambtenaren is vooruitgang in het sociaal domein lastig te realiseren. Dit gaat ten koste van de burger die gebruik maakt van de regelingen.

Al met al is het jammer dat er niet meer afgevaardigden van de Gemeente aanwezig waren bij de lezing. Er werd een duidelijke visie geschetst over welke veranderingen aanstaande zijn. Een leerzame bijeenkomst voor iedereen die met het sociaal domein te maken heeft en krijgt, zowel voor beleidsbepalers tot de gebruikmakende burger.