Voorkomen van verdichting van de bodem is belangrijk om droogteschade te voorkomen

0
97

11-08-2019 JOURE – Akkerbouwers kunnen verschillende maatregelen nemen om de vochtvoorziening van hun percelen te verbeteren, waardoor de droogtestress zoveel mogelijk wordt beperkt. Met name het voorkomen van verdichting van de bodem is belangrijk om gewassen minder kwetsbaar te maken voor droogte.

In de winter en het vroege voorjaar zijn percelen vaak nat en wordt water dat in en op de bodem aanwezig is zo snel mogelijk afgevoerd via drainage om de percelen berijdbaar te maken. De hoge afvoer kan later in het groeiseizoen echter versneld leiden tot droogte en het is daarom vooral op percelen met een diepte grondwaterstand van belang om na te gaan hoe het water tijdig kan worden vastgehouden, bijvoorbeeld door het tijdelijk afdichten van de drainage vanaf het moment dat de bodem in het voorjaar voldoende droog is om te kunnen berijden. Bij vernieuwing van drainage kan eventueel worden overwogen te kiezen voor drainagesystemen waarbij het grondwaterpeil zelf kan worden gereguleerd.

Organische stof
Organische stof speelt vooral op droge zandgronden een belangrijke rol bij het vochthoudend vermogen van de bodem. Daarom is het handhaven en zo mogelijk verhogen van het organische stofgehalte daar een goede manier om te werken aan het op peil houden of verbeteren van de capaciteit van de bodem om water vast te houden. Het effect van organische stof op het vochthoudend vermogen moet echter niet worden overschat. Het blijkt dat een verhoging van het organische stofgehalte van een zandgrond van 1% naar 2% leidt tot 3 à 4 millimeter extra beschikbaar water. Bij gronden met een hoger organische stofgehalten en op kleigronden is dit effect kleiner. Het genoemde effect kan wel meerdere keren per seizoen optreden wanneer de droogteperiode wordt onderbroken door perioden met neerslag. 

Tegengaan en opheffen van verdichting van de ondergrond
Een grote bewortelingsdiepte maakt gewassen ook minder kwetsbaar voor droogte. Zo leidt een bewortelingsdiepte van 30 centimeter tot een 50% hogere vochtbeschikbaarheid dan een bewortelingsdiepte van 20 centimeter. Het vergroten van de bewortelingsdiepte is effectiever voor het vergroten van de vochtbeschikbaarheid dan het verhogen van het organische stofgehalte. Op veel landbouwpercelen is de ondergrond verdicht, wat de bewortelingsdiepte zal beperken. Het lostrekken van een verdichte ondergrond met een woeler is niet altijd succesvol.Er kan gemakkelijk opnieuw verdichting optreden. Voorkomen is beter, bijvoorbeeld door de juiste bandendruk en bewerkingen zo veel mogelijk uit te voeren onder drogere omstandigheden. Ook kan er worden gekozen voor vroegere rassen waardoor onder drogere omstandigheden kan worden geoogst.