Hoe bijzonder zijn de nieuwe temperatuurrecords?

0
117

31-07-2019 JOURE – Het zal niemand ontgaan zijn: het was vorige week erg warm. Voor het eerst werd in Nederland een temperatuur boven 40 °C gemeten, waarmee een nieuw nationaal temperatuurrecord werd gezet: 40.7 °C in Gilze-Rijen. Ook op het meetstation in De Bilt werden verschillende records verbroken (figuur 1). Hoe zeldzaam zijn dit soort records in De Bilt?

Eens in de 70 jaar
Het nieuwe absolute record in De Bilt, een maximumtemperatuur van 37.5 °C, is bijzonder te noemen. Met een statistische methode om extreme temperaturen te vergelijken, kunnen we de gemiddelde herhalingstijd uitrekenen. Een temperatuur van 37.5 °C komt in het huidig klimaat zo’n eens per 70 jaar voor (20 tot 2200, 95% betrouwbaarheidsinterval, figuur 2). Zonder klimaatverandering was zo’n extreem nagenoeg niet mogelijk geweest. De berekening geeft aan dat de herhalingstijd in het klimaat van 1900 minimaal 7000 jaar was.

Dagrecords
In de media leveren de zogenaamde dag- of datumrecords regelmatig nieuws op, wanneer de temperatuur op een gegeven datum hoger of lager ligt dan alle temperaturen op diezelfde datum in het verleden. Echter, dagrecords zijn niet zo bijzonder. De temperatuur waarop zo’n record gevestigd wordt wisselt sterk van dag tot dag (figuur 1), dit wordt veroorzaakt door de wisselvalligheid van het weer in het verleden. Verder is wiskundig af te leiden dat we – in een klimaat dat niet verandert – per jaar nu zo’n drie hitterecords en drie kouderecords kunnen verwachten (figuur 3, grijze lijn). 

Meer hitterecords, minder kouderecords
Door klimaatverandering wijkt het aantal dagrecords af van deze verwachting: er zijn meer hitterecords en minder kouderecords (figuur 3). Deze scheve verhouding geeft aan dat het klimaat in Nederland opwarmt, daardoor is de kans op hitterecords groter dan de kans op kouderecords. In 2019 zijn er in De Bilt tot nu toe dan ook 11 hitterecords gevestigd, tegen 0 kouderecords.