Goed toegankelijke en ruime ligbox vermindert klauwaandoeningen

0
112


08-06-2018 JOURE – Klauwaandoeningen zijn een belangrijk welzijnsprobleem voor melkkoeien. Koeien die gemakkelijk kunnen gaan liggen, blijven waarschijnlijk minder lang achtereen staan. Lang staan, met name op harde en ruwe loopvloeren, belemmert de doorbloeding van de klauwen. Dit verhoogt de kans op niet-infectieuze klauwaandoeningen, zoals zoolbloedingen en zoolzweren. Als koeien onbelemmerd kunnen gaan liggen, bijvoorbeeld in de weide of een vrijloopstal, is de kans op het ontstaan van deze problemen een stuk kleiner. 

Locomotieproblemen zijn een belangrijk welzijnsprobleem voor melkkoeien, het merendeel wordt veroorzaakt door klauwaandoeningen. Deze kunnen infectieus of niet-infectieus van aard zijn. Een deel van de klauwaandoeningen gaat gepaard met kreupelheid, maar een aanzienlijk deel zijn subklinische aandoeningen. Deze beïnvloeden waarschijnlijk ook het gedrag van de betreffende koeien, maar de veranderingen zijn subtiel en daardoor moeilijk waar te nemen. Op veel bedrijven lijkt verbetering van klauwgezondheid onder praktische omstandigheden mogelijk.

Twee experimenten
Voor het onderzoek van Ouweltjes zijn 2 experimenten uitgevoerd op proefbedrijf de Waiboerhoeve in Lelystad. In het eerste experiment zijn effecten van een alternatieve bekaptechniek onderzocht bij koeien tussen 3 en 6 maanden in lactatie die werden gehouden in een ligboxenstal met ofwel een betonnen of een met rubber bedekte roostervloer. In het tweede experiment zijn effecten van beperkte toegankelijkheid van ligboxen in de eerste 2 maanden van de lactatie onderzocht voor vaarzen gehuisvest in een ligboxenstal met een betonnen of met rubber bedekte roostervloer. Het doel van deze experimenten was inzicht te verkrijgen in de invloed van klauwvorm, hardheid van de loopvloer en beperking van ligmogelijkheden op klauwgezondheid en gedrag.

Bijzondere meetmethode
Om de effecten van liggen en staan alsmede klauwvorm op klauwgezondheid beter te begrijpen is een methode ontwikkeld en toegepast waarmee de door belasting veroorzaakte ruimtelijke deformatie van klauwen nauwkeurig kon worden gemeten. Met de resultaten van deze metingen kon de onderzoeker de door belasting veroorzaakte samendrukking van de zachte weefsels tussen de hoornlaag van de zool en de distale kootjes berekenen en kon hij de ruimtelijke verdeling van de samendrukking vergelijken met de locaties van zoolbloedingen en zoolzweren.

Geen verbetering bij hol bekappen
Uit de experimenten bleek dat hol bekappen geen verbetering van klauwgezondheid of locomotie veroorzaakt voor koeien gehouden op betonnen of met rubber bedekte roostervloeren. Het door bekappen veroorzaakte verschil in vorm van de zool wordt door interactie van klauw en vloer binnen korte tijd ongedaan gemaakt. Een rubber toplaag resulteert in verminderd voorkomen en ernst van zoolbloedingen en gaat gepaard met verminderde groei en slijtage van de hoornschoen. In een stal met een rubber toplaag op de roostervloer brengen koeien meer tijd staand in de loopgangen door en ze zijn actiever dan koeien in een stal met betonnen roostervloer.

Effecten van langdurig staan zichtbaar
Waarschijnlijk biedt een rubber toplaag meer comfort voor koeien tijdens staan, mede doordat op deze toplaag onder de klauwen een dragende buitenrand ontstaat die bijdraagt aan voorkomen van overbelasting in het balgebied. Uit de belastingsexperimenten is namelijk gebleken dat bij platte zolen al bij matige belasting het zachte weefsel in dit gebied wordt samengedrukt. De locatie van beschadigingen van zoolhoorn komt bovendien overeen met locatie waar de hoogste mate van samendrukking van het zachte weefsel plaatsvindt. Daarom is het waarschijnlijk dat, ondanks dat beperkte beschikbaarheid van ligboxen in dit onderzoek geen meetbaar nadelig effect op klauwgezondheid had, verminderd ligcomfort wat leidt tot langdurig staan met name bij harde en ruwe loopvloeren nadelig is voor klauwgezondheid.